
Nie każde przestępstwo jest ściganie z urzędu przez prokuraturę. Część czynów, zwłaszcza skierowanych przeciwko konkretnej osobie, ściga się z oskarżenia prywatnego. Dlatego to pokrzywdzony, a nie państwo, decyduje o wszczęciu postępowania. Sam wnosi prywatny akt oskarżenia do sądu. Uprawnienie to daje realną kontrolę nad sprawą. Jego skuteczne wykorzystanie wymaga jednak wiedzy prawniczej i dokładnego przygotowania pism.
Nasza kancelaria w Rzeszowie pomaga pokrzywdzonym na każdym etapie. Oceniamy zasadność wniesienia aktu oskarżenia. Następnie go przygotowujemy i składamy. Reprezentujemy również klienta przed sądem. Pomagamy również osobom, przeciwko którym skierowano prywatny akt oskarżenia, w budowaniu obrony.
Jakie przestępstwa ścigane są z oskarżenia prywatnego
Katalog takich przestępstw określa Kodeks karny. Do najczęstszych w praktyce należą:
- zniesławienie – pomówienie innej osoby o postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do zajmowanego stanowiska lub rodzaju działalności
- zniewaga – znieważenie innej osoby w jej obecności, za pomocą środków masowego komunikowania lub pod jej nieobecność, lecz publicznie
- naruszenie nietykalności cielesnej – uderzenie lub inne naruszenie nietykalności fizycznej, które nie spowodowało uszczerbku ściganego z urzędu
- lekki uszczerbek na zdrowiu – naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż siedem dni
W sprawach o zniesławienie i zniewagę szczególne znaczenie mają kwestie dowodowe. Trzeba bowiem ustalić treść wypowiedzi, jej kontekst i zasięg. Ważne są także skutki dla reputacji pokrzywdzonego. W sprawach o naruszenie nietykalności kluczowe są natomiast dokumentacja medyczna i zeznania świadków.
Prywatny akt oskarżenia – wymogi formalne i treść
Prywatny akt oskarżenia to pismo procesowe o określonych wymogach formalnych. Przewiduje je Kodeks postępowania karnego. Przy brakach sąd zatem wzywa do ich uzupełnienia. Jeśli oskarżyciel ich nie usunie w terminie, sąd zwraca pismo. Wtedy postępowanie się nie rozpoczyna.
Prawidłowo sporządzony akt oskarżenia powinien zawierać:
- oznaczenie oskarżonego, czyli imię, nazwisko, adres i inne dane pozwalające go zidentyfikować
- zarzut konkretnego czynu z podaniem czasu, miejsca i okoliczności jego popełnienia
- wskazanie dowodów, czyli zeznań świadków, dokumentów, nagrań i wydruków
- uzasadnienie faktyczne i prawne zarzutu
- podpis oskarżyciela prywatnego lub jego pełnomocnika
Do aktu należy dołączyć jego odpis dla każdego oskarżonego. Potrzebny jest też dowód uiszczenia zryczałtowanej równowartości wydatków postępowania. Obecnie wynosi ona trzysta złotych. Pismo składa się do sądu rejonowego właściwego dla miejsca popełnienia czynu.
Przygotowujemy prywatne akty oskarżenia kompleksowo. Dbamy zarówno o poprawność formalną dokumentu, jak i o siłę argumentacji i właściwy dobór dowodów.
Postępowanie pojednawcze – mediacja przed rozprawą
Cechą spraw z oskarżenia prywatnego jest obowiązkowe posiedzenie pojednawcze. Sąd wyznacza je przed skierowaniem sprawy na rozprawę. Jego celem jest więc umożliwienie stronom ugody. Dzięki niej można zakończyć spór bez pełnego postępowania sądowego.
Posiedzenie pojednawcze nie jest tylko formalnością. Może się zakończyć ugodą, która w pełni realizuje interesy pokrzywdzonego. Ugoda może przewidywać przeprosiny, określone zachowanie oskarżonego lub świadczenie pieniężne. Dlatego właściwe przygotowanie do tego etapu ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Trzeba jasno określić warunki, na jakich pokrzywdzony zakończy sprawę.
Jeśli pojednanie nie dojdzie do skutku, sprawa trafia na rozprawę główną. Dlatego reprezentujemy klientów na obu etapach. Wspieramy ich zarówno na posiedzeniu pojednawczym, jak i przed sądem orzekającym.
Zniesławienie i zniewaga – ochrona dobrego imienia
Sprawy o zniesławienie i zniewagę należą do najtrudniejszych wśród spraw prywatnoskargowych. Trzeba w nich bowiem dokładnie wykazać treść i okoliczności wypowiedzi. Konieczne jest też wykazanie jej zasięgu oraz wpływu na reputację pokrzywdzonego. W dobie mediów społecznościowych zniesławiające treści rozchodzą się błyskawicznie. Dlatego ich udokumentowanie wymaga szybkiego działania.
Pomagamy pokrzywdzonym w sprawach o zniesławienie i zniewagę w:
- zabezpieczeniu dowodów, czyli zrzutów ekranu, archiwizacji treści internetowych i nagrań
- ocenie, czy wypowiedź spełnia znamiona przestępstwa, czy mieści się w granicach dozwolonej krytyki
- przygotowaniu aktu oskarżenia z właściwą argumentacją prawną
- dochodzeniu przeprosin, zadośćuczynienia i nawiązki na rzecz pokrzywdzonego lub instytucji społecznej
Obrona oskarżonego w sprawie z oskarżenia prywatnego
Prywatny akt oskarżenia nie jest dowodem winy. To jedynie twierdzenie strony przeciwnej, które weryfikuje sąd. Oskarżony może więc kwestionować dowody oskarżyciela. Ma też prawo przedstawiać własne dowody na swoją korzyść.
Reprezentujemy osoby, przeciwko którym skierowano prywatny akt oskarżenia. Analizujemy jego podstawy faktyczne i prawne. Wskazujemy braki dowodowe i przygotowujemy strategię obrony. Ponadto w wielu sprawach zarzuty są wyolbrzymione lub słabo udokumentowane. Czasem dotyczą zachowań, które nie wypełniają znamion przestępstwa. Dobra obrona pozwala więc uzyskać uniewinnienie albo umorzenie postępowania już na wczesnym etapie.
Najczęściej zadawane pytania
Ile mam czasu na prywatny akt oskarżenia?
Karalność przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego ustaje po roku od dnia, w którym pokrzywdzony dowiedział się, kto jest sprawcą, a najpóźniej po 3 latach od popełnienia czynu.
Ile kosztuje wniesienie prywatnego aktu oskarżenia?
Oskarżyciel prywatny uiszcza zryczałtowaną równowartość wydatków, co do zasady 300 zł. W razie wygranej koszty te może zwrócić oskarżony.
Czy policja pomoże zebrać dowody?
Tak. Skargę można złożyć na Policji, która w razie potrzeby zabezpieczy dowody i przekaże sprawę do sądu. Prokurator może też sam wszcząć postępowanie, jeśli wymaga tego interes społeczny.
Konsultacja w sprawie prywatnego aktu oskarżenia
Sprawy z oskarżenia prywatnego wymagają precyzyjnego działania. Dotyczy to zarówno pokrzywdzonego, jak i osoby oskarżonej. Błędy formalne mogą bowiem przesądzić o wyniku. To samo dotyczy złego doboru dowodów i braku strategii. Dzieje się tak niezależnie od merytorycznej podstawy sprawy.
Rozważasz wniesienie prywatnego aktu oskarżenia? A może otrzymałeś taki akt? Zapraszamy do kontaktu z kancelarią adwokacką w Rzeszowie. Umów konsultację i prześlij dokumenty do wstępnej analizy. Dzięki temu uzyskasz rzetelną ocenę sytuacji oraz konkretną strategię działania.
Umów konsultację z adwokatem: 730 210 180 · kancelaria@dobry-adwokat.org
