Pozew do sądu pracy to najczęściej pierwsze pismo w sporze z pracodawcą. Dotyczy przywrócenia do pracy, odszkodowania za niezgodne z prawem zwolnienie, zaległego wynagrodzenia czy nadgodzin. Postępowanie w sprawach pracowniczych jest dla pracownika łagodniejsze niż zwykły proces cywilny. Terminy są jednak krótkie, a błędy w określeniu roszczeń potrafią kosztować miesiące. Wyjaśniamy, co powinien zawierać pozew, do którego sądu go złożyć i ile to kosztuje. Podstawą są przepisy Kodeksu pracy.
Najpierw terminy
- 21 dni – na odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę albo od rozwiązania umowy bez wypowiedzenia. Termin liczy się od doręczenia pisma pracodawcy.
- 3 lata – tyle co do zasady wynosi przedawnienie roszczeń ze stosunku pracy, np. o wynagrodzenie czy niezapłacone nadgodziny. Liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
- 7 dni na przywrócenie terminu – jeśli termin 21 dni został przekroczony bez winy pracownika (np. z powodu choroby), wniosek o jego przywrócenie składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny.
Co musi zawierać pozew
- oznaczenie sądu (sąd rejonowy, wydział pracy) oraz stron z adresami, a przy pracodawcy także numerem KRS lub NIP,
- dokładnie określone żądanie, np. przywrócenia do pracy albo zapłaty konkretnej kwoty z odsetkami od wskazanej daty,
- wartość przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe,
- opis faktów, na których opiera się żądanie, oraz dowody na ich poparcie,
- informację, czy strony próbowały rozwiązać spór polubownie (np. przez mediację), a jeśli nie – dlaczego,
- podpis, listę załączników i odpis pozwu dla pracodawcy.
Nie ma jednego obowiązkowego wzoru pozwu ani formularza. Pracownik może też wnieść powództwo ustnie do protokołu w sądzie. Warto wiedzieć, że w sprawach z powództwa pracownika sąd może orzec o roszczeniach wynikających z przytoczonych faktów. Może tak zrobić także wtedy, gdy nie zostały objęte żądaniem albo je przekraczają. Nie zwalnia to jednak z precyzyjnego opisu sprawy.
Do którego sądu złożyć pozew
Sprawy pracownicze rozpoznają sądy pracy działające w sądach rejonowych. Niektóre sprawy o wyższą wartość rozpoznają sądy pracy w sądach okręgowych. Pracownik może wybrać sąd właściwy dla siedziby pracodawcy. Może też wybrać sąd, w którego okręgu praca była wykonywana albo znajduje się zakład pracy. W praktyce wybiera się zwykle sąd najbliższy, bo w nim mieszkają też świadkowie. Klauzula w umowie o pracę ograniczająca ten wybór jest nieskuteczna.
Wartość przedmiotu sporu i koszty
Pracownik nie płaci opłaty od pozwu, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przekracza 50 000 zł. Od apelacji w takiej sprawie pobiera się opłatę podstawową 30 zł. Powyżej 50 000 zł obowiązuje opłata stosunkowa, czyli 5% wartości przedmiotu sporu. W sprawach o przywrócenie do pracy lub uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne wartością sporu jest suma wynagrodzenia za rok. Gdy sporny okres jest krótszy, liczy się wynagrodzenie za ten okres.
Brak opłaty nie oznacza braku ryzyka. Pracownik, który przegra, może zostać obciążony kosztami zastępstwa procesowego pracodawcy. W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może od tego odstąpić. Gdy pracownik wygrywa, sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności co do wynagrodzenia. Dzieje się to w granicach jednomiesięcznej pensji.
Jakie dowody dołączyć
- umowę o pracę, aneksy i świadectwo pracy,
- wypowiedzenie lub oświadczenie o rozwiązaniu umowy wraz z dowodem doręczenia,
- paski wynagrodzeń, wyciągi bankowe, własne notatki o godzinach pracy,
- korespondencję służbową i SMS-y, zdjęcia grafików, nazwiska świadków.
Dokumentów, które ma tylko pracodawca – ewidencji czasu pracy, list obecności, akt osobowych – nie trzeba zdobywać samemu. W pozwie można wnieść o zobowiązanie pracodawcy do ich przedstawienia.
Jak pomagamy
Reprezentujemy pracowników w sporach z pracodawcami przed sądami pracy w Rzeszowie i na Podkarpaciu. Wyliczamy roszczenia i przygotowujemy pozew z wnioskami dowodowymi. Prowadzimy sprawę aż do prawomocnego wyroku, m.in. w sprawach o zwolnienie dyscyplinarne i mobbing w pracy. Pełny zakres spraw opisujemy na stronie prawo pracy.
Najczęściej zadawane pytania
Ile kosztuje pozew do sądu pracy?
Pracownik nie płaci opłaty, gdy wartość przedmiotu sporu nie przekracza 50 000 zł. Powyżej tej kwoty obowiązuje opłata stosunkowa 5%. Przegrywający pracownik może jednak zostać obciążony kosztami zastępstwa procesowego pracodawcy.
Ile mam czasu na pozew po zwolnieniu z pracy?
21 dni od doręczenia wypowiedzenia albo oświadczenia o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia. Inne roszczenia, np. o wynagrodzenie, przedawniają się co do zasady po 3 latach od wymagalności.
Czy w sprawie przed sądem pracy muszę mieć adwokata?
Nie. Pracownik może działać samodzielnie, a sąd poucza stronę bez pełnomocnika o czynnościach procesowych. Pomoc pełnomocnika ułatwia jednak prawidłowe wyliczenie roszczeń i zgłoszenie dowodów we właściwym czasie.
Czy sąd pracy może zasądzić więcej, niż żądam?
Tak. W sprawach z powództwa pracownika sąd może orzec o roszczeniach wynikających z przytoczonych faktów także wtedy, gdy nie zostały objęte żądaniem albo je przekraczają.
Umów konsultację: 730 210 180 · kancelaria@dobry-adwokat.org

