Wypadek drogowy zmienia sytuację kierowcy w kilka sekund. Jeszcze na miejscu zdarzenia policja sporządza dokumentację i bada trzeźwość. Często zatrzymuje też prawo jazdy. Po kilku dniach przychodzi wezwanie na przesłuchanie w charakterze podejrzanego. Spowodowanie wypadku to przestępstwo nieumyślne, ale skutki wyroku bywają bardzo dotkliwe. Są to wpis do rejestru karnego, zakaz prowadzenia pojazdów i obowiązek zapłaty na rzecz pokrzywdzonego. Wyjaśniamy, kiedy zdarzenie drogowe jest przestępstwem z art. 177 Kodeksu karnego. Opisujemy też, jaka kara grozi i na czym polega obrona kierowcy.
Kolizja czy wypadek – granica 7 dni
O tym, czy kierowca odpowiada za przestępstwo, czy tylko za wykroczenie, decydują obrażenia innej osoby. Wypadek w rozumieniu art. 177 § 1 k.k. zachodzi wtedy, gdy pokrzywdzony doznał naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia. Musi ono trwać dłużej niż 7 dni. Jeżeli obrażenia są lżejsze, mamy do czynienia z kolizją. Dotyczy to też sytuacji, gdy powstała wyłącznie szkoda w pojeździe. Kolizja to wykroczenie z art. 86 Kodeksu wykroczeń.
Granicę 7 dni ustala biegły lekarz na podstawie dokumentacji medycznej, a nie samo zwolnienie lekarskie pokrzywdzonego. To jeden z pierwszych punktów, które sprawdzamy w aktach. Od niego zależy bowiem, czy sprawa w ogóle powinna toczyć się jako karna.
Jaka kara grozi za spowodowanie wypadku
- art. 177 § 1 k.k. – obrażenia powyżej 7 dni: kara pozbawienia wolności do 3 lat,
- art. 177 § 2 k.k. – śmierć albo ciężki uszczerbek na zdrowiu: od 6 miesięcy do 8 lat,
- art. 177 § 2a k.k. – skutek z § 2 spowodowany podczas nielegalnego wyścigu, rażąco niebezpiecznej jazdy albo mimo sądowego zakazu prowadzenia pojazdów: od roku do 10 lat.
Jeżeli pokrzywdzonym jest wyłącznie osoba najbliższa, sprawa z § 1 toczy się tylko na jej wniosek. Przykładem jest małżonek jadący jako pasażer. Znacznie surowiej odpowiada kierowca, który był nietrzeźwy lub pod wpływem środka odurzającego. Tak samo jest, gdy uciekł z miejsca zdarzenia. Wtedy art. 178 k.k. podnosi granice kary o połowę. Przy skutku śmiertelnym kara może sięgnąć 12 lat. Gdy w grę wchodzi alkohol, sprawa łączy się z zarzutem opisanym na stronie o obronie w sprawach o jazdę po alkoholu.
Zakaz prowadzenia pojazdów i inne środki
Dla większości kierowców ważniejszy od samej kary jest los prawa jazdy. Przy wypadku spowodowanym na trzeźwo zakaz prowadzenia pojazdów jest fakultatywny. Sąd może go orzec, ale nie musi (art. 42 § 1 k.k.). Obowiązkowy zakaz na co najmniej 3 lata grozi, gdy sprawca był nietrzeźwy lub pod wpływem środka odurzającego. Dotyczy to też ucieczki z miejsca zdarzenia. Jeżeli w takich okolicznościach skutkiem jest śmierć lub ciężki uszczerbek, sąd orzeka zakaz dożywotni. Wyjątek zachodzi tylko przy szczególnych okolicznościach.
Przy nietrzeźwym sprawcy albo ucieczce z miejsca zdarzenia sąd orzeka też nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego. Wynosi ona co najmniej 10 000 zł. Sąd może zamiast niej zasądzić obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienie. Już w toku postępowania prokurator może zastosować środek zapobiegawczy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Dlatego o prawo jazdy warto walczyć od pierwszych dni sprawy.
Pierwsze godziny po wypadku
- Pomoc poszkodowanym i wezwanie służb – nieudzielenie pomocy to osobne przestępstwo z art. 162 k.k., a odjechanie z miejsca zdarzenia zaostrza odpowiedzialność.
- Zabezpieczenie dowodów – zdjęcia położenia pojazdów, śladów i oznakowania, nagranie z wideorejestratora, dane świadków. Monitoring z pobliskich budynków jest zwykle nadpisywany po kilku dniach.
- Ostrożność w wyjaśnieniach – podejrzany ma prawo odmowy składania wyjaśnień i może zażądać przesłuchania z udziałem obrońcy. Pochopne słowa na miejscu zdarzenia trudno później odwrócić.
- Kontakt z obrońcą – jeśli doszło do zatrzymania, obrońca może uczestniczyć w czynnościach od pierwszych godzin. O prawach zatrzymanego piszemy na stronie zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie.
Na czym polega obrona kierowcy
Do skazania z art. 177 k.k. nie wystarczy, że kierowca brał udział w zdarzeniu. Prokurator musi wykazać, że kierowca naruszył konkretną zasadę bezpieczeństwa w ruchu. Musi też wykazać, że właśnie to naruszenie doprowadziło do wypadku. W obronie analizujemy przede wszystkim:
- opinię biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków – prędkości, czas reakcji, widoczność, możliwość uniknięcia zderzenia; w razie wątpliwości wnosimy o opinię uzupełniającą albo innego biegłego,
- zasadę ograniczonego zaufania z art. 4 Prawa o ruchu drogowym – kierowca może liczyć na to, że inni uczestnicy ruchu przestrzegają przepisów, chyba że okoliczności wskazują inaczej,
- przyczynienie się pokrzywdzonego – na przykład wtargnięcie pieszego na jezdnię, brak oświetlenia roweru czy jazda bez pasów; może ono wpłynąć na ocenę winy i wymiar kary,
- kwalifikację obrażeń – czy rzeczywiście przekroczyły 7 dni i czy prawidłowo przyjęto ciężki uszczerbek na zdrowiu.
Jak może zakończyć się sprawa
Przy wypadku z art. 177 § 1 k.k. realnym celem jest często warunkowe umorzenie postępowania. Jest ono możliwe, gdy wina i szkodliwość czynu nie są znaczne. Okoliczności zdarzenia nie mogą budzić wątpliwości. Kierowca nie może też być karany za przestępstwo umyślne. Warunkowe umorzenie nie jest skazaniem. Sąd może jednak nałożyć obowiązek naprawienia szkody, świadczenie pieniężne albo zakaz prowadzenia pojazdów do 2 lat. Duże znaczenie ma wcześniejsze naprawienie szkody. Liczy się też pojednanie z pokrzywdzonym, także w drodze mediacji.
Jeżeli wina nie budzi wątpliwości, rozważamy dobrowolne poddanie się karze na wynegocjowanych warunkach. Może to być kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i krótszym zakazem prowadzenia pojazdów. Przy skutku śmiertelnym lub ciężkim uszczerbku warunkowe umorzenie nie wchodzi w grę. Wtedy obrona koncentruje się na ustaleniach biegłych, przyczynieniu się pokrzywdzonego i wymiarze kary.
Odszkodowanie dla pokrzywdzonego a odpowiedzialność kierowcy
Odszkodowanie i zadośćuczynienie dla poszkodowanego wypłaca co do zasady ubezpieczyciel z polisy OC sprawcy. W procesie karnym pokrzywdzony może jednak wnieść o obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienie. Sąd bierze wtedy pod uwagę kwoty już wypłacone przez ubezpieczyciela. Ubezpieczyciel może też dochodzić zwrotu od kierowcy, który był nietrzeźwy, zbiegł z miejsca zdarzenia albo nie miał uprawnień. Dlatego kierowca powinien znać stan rozliczeń z ubezpieczycielem. Powinien to sprawdzić, zanim zdecyduje o strategii w sprawie karnej.
Jak pomagamy
Bronimy kierowców w sprawach o spowodowanie wypadku drogowego od pierwszego przesłuchania. Analizujemy akta i opinie biegłych oraz składamy wnioski dowodowe. Negocjujemy z prokuratorem warunki zakończenia sprawy. Walczymy też o zachowanie prawa jazdy. Jeżeli wyrok już zapadł, oceniamy szanse na apelację od wyroku karnego. Pełny zakres naszej pracy opisujemy na stronie sprawy karne w Rzeszowie, a orientacyjne koszty – na stronie ile kosztuje adwokat.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka kara grozi za spowodowanie wypadku drogowego?
Gdy obrażenia pokrzywdzonego trwają dłużej niż 7 dni – do 3 lat pozbawienia wolności. Przy śmierci albo ciężkim uszczerbku na zdrowiu – od 6 miesięcy do 8 lat. Nietrzeźwość albo ucieczka z miejsca zdarzenia podnoszą granice kary o połowę.
Czym różni się kolizja od wypadku drogowego?
Decydują obrażenia. Jeżeli trwają dłużej niż 7 dni, zdarzenie jest wypadkiem i przestępstwem z art. 177 k.k. Lżejsze obrażenia albo sama szkoda w pojeździe oznaczają kolizję, czyli wykroczenie z art. 86 Kodeksu wykroczeń.
Czy za spowodowanie wypadku zawsze tracę prawo jazdy?
Nie. Przy trzeźwym kierowcy zakaz prowadzenia pojazdów jest fakultatywny. Obowiązkowy zakaz na co najmniej 3 lata grozi przy nietrzeźwości, działaniu pod wpływem środka odurzającego albo ucieczce z miejsca zdarzenia.
Czy sprawę o wypadek można zakończyć bez skazania?
Przy wypadku z art. 177 § 1 k.k. jest to możliwe przez warunkowe umorzenie postępowania, jeśli wina i szkodliwość czynu nie są znaczne, a kierowca nie był karany za przestępstwo umyślne. Pomaga wcześniejsze naprawienie szkody i pojednanie z pokrzywdzonym.
Kto płaci odszkodowanie poszkodowanemu w wypadku?
Co do zasady ubezpieczyciel z polisy OC sprawcy. Ubezpieczyciel może jednak żądać zwrotu wypłaconych kwot od kierowcy, który był nietrzeźwy, zbiegł z miejsca zdarzenia albo nie miał uprawnień.
Umów konsultację: 730 210 180 · kancelaria@dobry-adwokat.org

